Najpierw konkurs, potem pomysł na projekt? To częsta droga, ale niekoniecznie najlepsza. Dobry projekt społeczny zaczyna się od zrozumienia potrzeb ludzi, a nie od wypełniania formularza. Sprawdź, jak uporządkować diagnozę problemu i wykorzystać sztuczną inteligencję, zanim zaczniesz szukać dofinansowania.
Największy błąd pojawia się jeszcze przed napisaniem wniosku
Wyobraź sobie taką sytuację.
Pojawia się nowy konkurs grantowy. Organizacja sprawdza termin składania wniosków, wysokość dotacji i obszary tematyczne. Zespół spotyka się, żeby omówić możliwości.
I pada pytanie:
„Co moglibyśmy napisać do tego konkursu?”
Rozpoczyna się burza mózgów. Ktoś proponuje warsztaty. Ktoś inny kampanię społeczną. Jeszcze ktoś przypomina pomysł, który nie otrzymał finansowania w poprzednim roku.
Powoli powstaje projekt.
Tylko czy odpowiada na rzeczywistą potrzebę?
A może przede wszystkim pasuje do ogłoszonego konkursu?
To zasadnicza różnica.
Dobry projekt nie powinien powstawać dlatego, że są pieniądze do zdobycia. Powinien powstawać dlatego, że istnieje problem, który warto rozwiązać.
Problem → Pomysł → Projekt → Konkurs
W e-booku „Granty i dotacje z AI” proponujemy prostą zmianę sposobu myślenia.
Zamiast:
Konkurs → Pomysł → Projekt
warto przyjąć kolejność:
Problem → Pomysł → Projekt → Konkurs
Dlaczego?
Ponieważ konkurs jest jedynie sposobem sfinansowania działań. Nie powinien decydować o tym, jaką misję realizuje organizacja.
Jeśli fundacja od lat wspiera seniorów, zna ich codzienne trudności i obserwuje narastające poczucie samotności, to właśnie od tej wiedzy powinna rozpocząć przygotowania.
Nie od pytania, jakie działania są obecnie finansowane.
Ale od pytań:
- Z jakimi trudnościami mierzą się nasi odbiorcy?
- Co wiemy o skali problemu?
- Jakie są jego przyczyny?
- Co już próbowaliśmy zrobić?
- Jakiej zmiany rzeczywiście potrzebują ludzie?
Dopiero gdy znamy odpowiedzi, możemy zaplanować sensowne działania i poszukać konkursu, który pozwoli je sfinansować.
AI nie odkryje problemu za Twoją organizację
Sztuczna inteligencja nie uczestniczy w spotkaniach z mieszkańcami.
Nie zna rozmów prowadzonych po warsztatach.
Nie widzi codziennych trudności uczestników Waszych działań.
Nie ma doświadczeń, które przez lata zdobywał zespół organizacji.
Dlatego nie warto pytać AI wyłącznie:
„Wymyśl mi projekt dla seniorów”.
Można otrzymać dziesięć pomysłów, które brzmią interesująco, ale nie mają wiele wspólnego z sytuacją konkretnej społeczności.
Znacznie lepiej przekazać AI własne obserwacje i poprosić o pomoc w ich uporządkowaniu.
To organizacja wnosi wiedzę o problemie. AI pomaga tę wiedzę przeanalizować.
Jak przejść od obserwacji do diagnozy problemu?
Załóżmy, że prowadzisz organizację pracującą z młodzieżą w małej miejscowości.
Zespół zauważa, że coraz mniej młodych osób angażuje się w wolontariat i lokalne inicjatywy.
To cenna obserwacja, ale jeszcze nie pełna diagnoza.
Nie wiemy przecież, dlaczego tak się dzieje.
Być może młodzież nie zna dostępnych możliwości. Być może proponowane działania nie odpowiadają jej zainteresowaniom. A może problemem jest transport, brak czasu albo poczucie, że opinie młodych ludzi nie są brane pod uwagę.
Każda z tych przyczyn wymagałaby innego rozwiązania.
Zanim więc zaplanujemy warsztaty, szkolenia czy kampanię, powinniśmy lepiej zrozumieć sytuację.
I właśnie tutaj AI może być przydatna.
Prompt #1. AI jako partner diagnozy problemu
Ten prompt warto wykorzystać na samym początku, gdy masz już pewne obserwacje, ale nie wiesz jeszcze, jak uporządkować je w diagnozę.
Prompt #8
Jesteś konsultantem wspierającym organizacje pozarządowe w diagnozowaniu problemów społecznych.
Pomóż mi lepiej zrozumieć problem, którym chcemy się zająć.
Najpierw zadaj mi 10 pytań dotyczących:
- grupy odbiorców,
- naszych obserwacji,
- skali problemu,
- możliwych przyczyn,
- konsekwencji,
- dotychczasowych działań organizacji,
- informacji, których jeszcze nam brakuje.
Zadawaj pytania po kolei i poczekaj na moje odpowiedzi.
Następnie uporządkuj zebrane informacje w czterech częściach:
- Na czym polega problem?
- Kogo dotyczy?
- Jakie mogą być jego przyczyny i konsekwencje?
- Jakich danych potrzebujemy, aby potwierdzić diagnozę?
Oddziel potwierdzone informacje od przypuszczeń. Nie wymyślaj danych ani faktów.
Dlaczego warto go wypróbować?
Ponieważ AI nie zaczyna od proponowania gotowego projektu. Najpierw pomaga zadawać właściwe pytania.
A czasami dobre pytanie jest znacznie cenniejsze niż dziesięć gotowych pomysłów.
Nie każda obserwacja jest jeszcze potwierdzonym problemem
„Młodzież nie chce angażować się społecznie”.
„Seniorzy są samotni”.
„Mieszkańcy nie interesują się lokalnymi wydarzeniami”.
Takie stwierdzenia mogą być punktem wyjścia do diagnozy, ale wymagają sprawdzenia.
Czy dotyczą wszystkich odbiorców, czy tylko części grupy? Na jakiej podstawie tak sądzimy? Czy mamy dane potwierdzające skalę zjawiska?
Warto połączyć kilka źródeł informacji: doświadczenia zespołu, rozmowy z odbiorcami, ankiety, lokalne dokumenty strategiczne, raporty oraz dostępne statystyki.
AI może pomóc wskazać, gdzie szukać takich informacji, porównać dokumenty i przygotować podsumowanie.
Nie należy jednak traktować wygenerowanej odpowiedzi jako dowodu.
Każdą statystykę, cytat i informację o badaniu trzeba sprawdzić w oryginalnym źródle.
Prompt #2. Jakich danych brakuje do diagnozy?
Prompt do skopiowania:
Prompt #9
Pracujemy nad diagnozą następującego problemu społecznego:
[TUTAJ OPISZ PROBLEM I GRUPĘ ODBIORCÓW]
Przeanalizuj nasz opis i przygotuj tabelę zawierającą:
- Co już wiemy?
- Jakie stwierdzenia wymagają potwierdzenia?
- Jakich danych lub badań nam brakuje?
- W jakich źródłach warto ich szukać?
- Jakie pytania warto zadać odbiorcom projektu?
Uwzględnij możliwe źródła, takie jak GUS, dokumenty samorządowe, raporty instytucji publicznych i badania naukowe.
Nie twórz fikcyjnych statystyk ani tytułów raportów. Jeśli nie możesz zweryfikować źródła, wyraźnie to zaznacz.
Na końcu wskaż trzy najważniejsze luki w naszej diagnozie.
Ten prompt nie zastąpi badań terenowych ani rozmów z mieszkańcami. Pomoże jednak przygotować plan zbierania informacji.
Zanim zaplanujesz działania, sprawdź swoje założenia
Organizacje często bardzo szybko przywiązują się do pierwszego pomysłu.
Zespół chce zorganizować cykl warsztatów, więc zaczyna szukać argumentów, które uzasadnią ich potrzebę.
A warto odwrócić tę kolejność.
Najpierw sprawdzić, co rzeczywiście powoduje problem. Dopiero później wybrać odpowiednie działania.
Przykładowo, jeśli młodzież nie uczestniczy w lokalnych inicjatywach z powodu trudności z dojazdem, kolejne szkolenie z aktywności obywatelskiej może nie rozwiązać najważniejszej bariery.
Dlatego warto zaprosić AI do roli krytycznego konsultanta.
Niech nie potwierdza automatycznie naszych założeń.
Niech je kwestionuje.
Prompt #3. Sprawdź, czy dobrze rozumiesz problem
Prompt do skopiowania:
Prompt #10
Przyjmij rolę krytycznego konsultanta projektów społecznych.
Przeanalizuj poniższy opis problemu i planowanych działań:
[TUTAJ WKLEJ OPIS]
Nie oceniaj pomysłu wyłącznie pozytywnie.
Wskaż:
- Które założenia nie zostały dostatecznie uzasadnione?
- Jakie inne przyczyny problemu powinniśmy rozważyć?
- Czy planowane działania rzeczywiście odpowiadają na opisane potrzeby?
- Jakie pytania mogliby zadać odbiorcy projektu?
- Jakie informacje powinniśmy jeszcze zebrać przed rozpoczęciem przygotowania wniosku?
Na koniec zaproponuj trzy konkretne sposoby wzmocnienia diagnozy.
Nie dopisuj niepotwierdzonych faktów. Wyraźnie odróżniaj ustalenia od hipotez.
To ćwiczenie warto przeprowadzić jeszcze przed wyborem konkursu.
Może się okazać, że organizacja potrzebuje dodatkowych konsultacji, lepszego rozpoznania grupy odbiorców albo zupełnie innego rodzaju działań, niż początkowo zakładała.
Kiedy zacząć szukać dotacji?
Wtedy, gdy potrafisz już wyjaśnić:
- jaki problem chcesz rozwiązać,
- kogo dotyczy,
- dlaczego wymaga działania,
- na jakich informacjach opierasz diagnozę,
- jaką zmianę chcesz osiągnąć.
Nie oznacza to, że cały projekt musi być gotowy przed znalezieniem konkursu. Dokumentacja grantowa może wymagać doprecyzowania działań, harmonogramu czy rezultatów.
Ważne jednak, aby dopasowanie do konkursu nie oznaczało porzucenia rzeczywistych potrzeb odbiorców.
Czasami najlepszą decyzją jest rezygnacja z danego naboru i poszukanie finansowania, które lepiej odpowiada misji organizacji.
Dobry projekt zaczyna się od ludzi
AI może pomóc przeanalizować dokumenty, uporządkować obserwacje, zadać trudne pytania i wskazać słabe punkty diagnozy.
Ale nie zastąpi rozmowy z mieszkańcami, doświadczenia zespołu ani znajomości lokalnej społeczności.
Dlatego zanim otworzysz formularz wniosku, zadaj sobie jedno pytanie:
„Czy naprawdę rozumiemy problem, który chcemy rozwiązać?”
Jeżeli odpowiedź brzmi „jeszcze nie”, to właśnie od tego warto zacząć.
Chcesz przejść od diagnozy problemu do gotowego projektu?
📘 W e-booku „Granty i dotacje z AI. Od pomysłu do projektu, który ma szansę na dofinansowanie” pokazujemy, jak wykorzystać sztuczną inteligencję na kolejnych etapach pracy: od rozwijania pomysłu, przez ocenę jego mocnych i słabych stron, aż po dobór konkursu, planowanie rezultatów, harmonogramu, budżetu i sprawdzenie gotowego wniosku.
To praktyczny przewodnik po pracy z AI, w której technologia wspiera doświadczenie organizacji, zamiast je zastępować.
👉 Zobacz e-book:
https://fabrykakreatywnychprojektow.pl/produkt/granty-i-dotacje-z-ai/
A Ty? Od czego najczęściej zaczynasz przygotowanie projektu – od problemu, pomysłu czy znalezienia konkursu?
